Evde kompost nasıl yapılır I Evde kompost yapma rehberi I Kompost nedir
Günlük yaşantımızda farkında olmadan en çok ürettiğimiz atıklardan biri mutfak atıklarıdır. Sebze kabukları, kahve telvesi, yumurta kabukları gibi örnekler çoğu zaman direkt olarak çöp kutusuna gönderiliyor. Ancak bu atıklar doğru bir yöntemle değerlendirildiğinde, toprağı besleyen değerli bir kaynağa dönüşebilmektedir.
Kompost tam da bu noktada devreye giriyor; organik atıkların zamanla doğal yollarla parçalanarak “toprak benzeri” besleyici bir maddeye dönüşmesini sağlayan bir süreçtir.
KOMPOST NEDİR, NASIL İŞLER?
Kompost, doğanın kendi geri dönüşüm mekanizmasıdır. Mutfaktan çıkan organik atıklar; bakteri, mantar ve diğer mikroorganizmaların etkisiyle parçalanır. Bu işlem, oksijenin katkısıyla daha hızlı ve etkili biçimde gerçekleşir. Ortaya çıkan koyu renkli, toprak kokusu veren yapı ise bitkiler için doğal bir gübre olarak kullanılır.
EVDE KOMPOST YAPMA YÖNTEMLERİ
Kompost üretmenin tek bir standart yöntemi yoktur. Yaşam alanınıza, günlük rutininize ve tercihlerinize göre pek çok farklı yöntem uygulayabilirsiniz.
Belediyeler veya yerel toplama sistemleri
Bazı şehirlerde organik atıklar için özel toplama hizmetleri mevcut. Size verilen kaplara mutfak atıklarınızı toplar, belirli aralıklarla bunları teslim edersiniz. Bu yöntem, özellikle şehir yaşamında oldukça pratik bir çözümdür.
Tezgah üstü atık dönüştürücüler
Bazı cihazlar, mutfak atıklarını ısı ve öğütme işlemleriyle kısa sürede toprak benzeri bir maddeye dönüştürebilir. Bu ürünler, klasik kompost yönteminden farklı olsa da atıkları değerlendirmenin hızlı bir alternatifi olarak öne çıkar.
Bahçede kompost yapımı
En geleneksel yöntem, açık alanda bahçe veya kapalı kutu ile ya da döner kompost varilleri kullanılarak yapılan kompost üretimidir. Bu yöntemde süreç daha doğal seyreder ve birkaç ay sonunda kullanılabilir organik gübre elde edilir.
“YEŞİLLER VE KAHVERENGİLER” DENGESİ
Kompost yapımında en önemli husus malzemelerin dengelenmesidir. Atıklar iki ana gruba ayrılır.
Yeşiller: Sebze ve meyve artıkları, kahve telvesi, taze organik materyaller
Kahverengiler: Kuru yapraklar, karton, kağıt, ince dallar
Genellikle ideal oran üç ölçü kahverengiye bir ölçü yeşil olacak şekilde ayarlanır. Bu denge sağlanmazsa, kompost ya istenmeyen kokular yayabilir ya da yeterince hızlı oluşmayabilir.
HANGİ ATIKLAR KOMPOSTA EKLENEBİLİR?
Kompost için kullanılabilecek pek çok organik malzeme mevcuttur.
Sebze ve meyve kabukları
Yumurta kabukları
Kahve telvesi ile filtreleri
Zımbasız çay poşetleri
Az miktarda pişmiş yemek artıkları
Kuruyemiş kabukları
Temiz içerikli kağıt havlu ve peçeteler
Bazı yöntemlerde et, balık, süt ürünleri ve kemik gibi atıklar da kabul edilebilmektedir; ancak bu uygulama, kullanılan yönteme göre farklılık gösterebilir.
KOMPOSTUN BAKIMI
Kompost, yaşayan bir sistem gibidir. Ne aşırı kuru ne de aşırı ıslak olmamalıdır. Dengede küçük ayarlamalar yapılması yeterli olur.
Eğer koku yoğunluğu artarsa, daha fazla kuru malzeme eklenir. Kompost fazla kuruysa, az miktarda yeşil atık veya su ilave edilir. İşlem yavaş ilerliyorsa, havalandırma yapılır. Bahçe kompostu genellikle birkaç ay içinde kullanıma hazır hale gelirken, bazı hızlı sistemlerde bu süre sadece birkaç saatle sınırlı olabilir.
Odatv.com
