Zeytinyağı ve karabiber yemekteki faydayı artırıyor
Hayalinizde bir salata canlandırın: Ispanak, marul, havuç, domates… Vitamin ve antioksidan deposu. Ancak, eğer önemli bir unsur – örneğin yağ – eksikse, bu canlı renkli tabağın büyük bir bölümü vücudunuz tarafından faydasızca atılabilir.
Son yıllarda Beslenme biliminin vurguladığı temel gerçek ise; gıdalar besin değeri yüksek olsa bile, vücudunuz onları benimsemiyorsa, bu besin gerçekten size faydalı olmayacaktır.
BESİN NEDEN EMİLMEZ?
Sorun çoğunlukla “gıda matrisi” olarak adlandırılan karmaşık yapıdan kaynaklanır. Her besin, protein, karbonhidrat, lif ve yağın oluşturduğu karmaşık bir bileşim içinde sunulur. Vitaminlerin kana geçebilmesi için, önce bu yapının dışına çıkmaları gerekmektedir.
Mısır bu durumun en belirgin örneğidir. Yeterince çiğnenmeyen mısır tanesi, içindeki besinlerle birlikte sindirim sisteminden bütünlüğüyle çıkar. Bu durumda tabağınız dolu olsa da, vücudunuz aslında aç kalır.
YAĞ OLMADAN VİTAMİN OLMAZ
A, D, E ve K vitaminleri “yağda çözünen” vitaminler arasında yer alır. Bu vitaminler suya karışmaz; dolayısıyla, yanlarında yağ olmadığında çözünemezler.
ABD’de Massachusetts Üniversitesi’nde gıda bilimi profesörü olan David Julian McClements, durumu şöyle özetliyor: “Yağda çözünen vitaminleri yağsız bir öğünle tüketirseniz, sindirim sisteminden hızla geçerler ve dışkı ile atılır.”
İşte bu noktada zeytinyağı, süt ve yoğurt gibi ürünler devreye giriyor. Sindirim sürecinde bu yağlar, misel adı verilen mikroskobik taşıyıcı yapılar oluşturur. Vitaminler bu taşıyıcılara katılarak ancak o zaman kana geçiş yapar.
KARABİBERİN GİZLİ NUMARASI
Peki, karabiber bu kadar değerli olmasının nedeni nedir? Çünkü bağırsak hücrelerinde, emilen besinlerin yeniden dışarı atılmasını sağlayan “taşıyıcı sistemler” mevcuttur. Karabiberin içeriğinde bulunan piperin adlı bileşik bu sistemi baskılayarak vitaminlerin bağırsakta kalmasını ve kana daha fazla geçmesini sağlar.
McClements ve ekibi, karabiberin eklendiği öğünlerde vitamin ve karotenoid emiliminin önemli ölçüde arttığını göstermiştir.
BİNLERCE YILLIK BİR FORMÜL, ALTIN SÜT
Bilim insanları bu mekanizmayı laboratuvar ortamında yeniden keşfederken, aynı zamanda uzun yıllardır mutfaklarda kullanılan bir yöntemin etkileyiciliğini fark etti; Hindistan’da yüzyıllardır tüketilen “altın süt” — zerdeçal, süt ve karabiber karışımı — modern beslenme biliminin hedeflediği ideal formülü mükemmel biçimde temsil ediyordu. Yağ, karabiber ve biyoaktif bileşiklerin uyumu sayesinde ortaya çıkan bu formül, kadim mutfak bilgisinin günümüz biliminde de teyit edildiğini gösteriyor.
Yani, geleneksel mutfak bilgisi günümüz laboratuvarlarında da doğrulanmış oldu.
SOFRADA NE DEĞİŞMELİ?
Bu bilgilerin günlük yaşantımıza yansıması oldukça net: Salatanızı yağsız tüketmeyin, zerdeçal gibi baharatları yalnız bırakmayın; onları yağ ve karabiber ile birlikte değerlendirin. Ayrıca, vitamin takviyelerinizi aç karnına almak yerine, yağ içeren bir öğünle destekleyin. Zeytinyağı sadece lezzet katmakla kalmaz, aynı zamanda besin maddelerinin taşınmasını sağlar.
Sonuç olarak, sağlıklı beslenme yalnızca “doğru gıdayı” seçmek değil; o gıdayı vücudunuzun anlayacağı biçimde sunmaktır. Ve bazen bu dil, tek bir damla zeytinyağı ve bir tutam karabiberden ibarettir.
Odatv.com
